معماری

نکته های قرآنی در باره امر به معروف و نهی از منکر۱۸

۱۸-با امر به معروف و نهی از منکر بین مومنین آشتی برقرار کنید!
به تعبیر قران حکیم ، مومنین برادران یکدیگرند. اختلاف و نزاع و کدورت و دعوا و جنگ و فتنه ، عواملی هستند که برادری مومنان را مورد تهدید جدی قرار می دهند و دوستان و برادران را تا مرز دشمنی و برادر کشی پیش می برند.
وقتی جامعه اسلامی در گیر این آفات شود از رشد و امنیت و سعادت باز می ماند و به سوی اضمحلال اخلاقی و ضعف همگانی میل می کند .
نیروهای مومنان که باید در سایه برادری صرف حل مشکلات هم شود در برابر هم قرار می گیرد ودر عرصه درگیری ها هدر می رود .
به همین جهت مومنان موظفند که اگر بین سایر مومنان اختلاف نظری پیش آمد که برایشان قابل حل نبود و موجب اختلاف و درگیری می شود ، بی تفاوت نباشند ؛ بلکه با امر به معروف ونهی از منکر و بر اساس عدالت به رفع مشکل برادران خویش بپردازند .
خداوند سبحان در آیه ۱۰ سوره حجرات در این باره فرموده اند :
وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما.
هر گاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ بپردازند، در میان آنها صلح بر قرار سازید»
مفسر تفسیر نمونه ذیل این آیه نوشته است :
پیامبر اسلام(ص) فرمود: مسلمان بر برادر مسلمانش سى حق دارد، که برائت ذمه از آن حاصل نمى کند، مگر به اداى این حقوق، یا عفو کردن برادر مسلمان او:
لغزش هاى او را ببخشد، در ناراحتى ها نسبت به او مهربان باشد، اسرار او را پنهان دارد، اشتباهات او را جبران کند، عذر او را بپذیرد، در برابر بدگویان از او دفاع کند، همواره خیر خواه او باشد، دوستى او را پاسدارى کند، پیمان او را رعایت کند، در حال مرض از او عیادت کند.
در حال مرگ به تشییع او حاضر شود، دعوت او را اجابت کند، هدیه او را بپذیرد، عطاى او را جزا دهد، نعمت او را شکر گوید، در یارى او بکوشد، ناموس او را حفظ کند، حاجت او را بر آورد، براى خواسته اش شفاعت کند، و عطسه اش را تحیت گوید.
گمشده اش را راهنمائى کند، سلامش را جواب دهد، گفته او را نیکو شمرد، انعام او را خوب قرار دهد، سوگندهایش را تصدیق کند، دوستش را دوست دارد و با او دشمنى نکند، در یارى او بکوشد، خواه ظالم باشد یا مظلوم: اما یارى او در حالى که ظالم باشد به این است که، او را از ظلمش باز دارد، و در حالى که مظلوم است به این است که، او را در گرفتن حقش کمک کند.
او را در برابر حوادث تنها نگذارد، آنچه را از نیکى ها براى خود دوست دارد، براى او هم دوست بدارد، و آنچه از بدى ها براى خود نمى خواهد، براى او نیز نخواهد».(۱)
اگر زمینه هاى درگیرى و نزاع (بین برادران مسلمان )فراهم شود، ـ فى المثل مشاجرات لفظى و کشمکش هائى که مقدمه نزاع هاى خونین است واقع گردد ـ اقدام به اصلاح طبق این آیه لازم است; زیرا این معنى را از آیه فوق از طریق الغاء خصوصیت، مى توان استفاده کرد.
این یک وظیفه حتمى براى همه مسلمانان است، که از نزاع، درگیرى و خونریزى میان مسلمین جلوگیرى کنند، و براى خود در این زمینه مسئولیت قائل باشند، نه به صورت تماشاچى، مانند بعضى بى خبران، بى تفاوت از کنار این صحنه ها بگذرند.این نخستین وظیفه مؤمنان در برخورد با این صحنه ها است.
در تفسیر نور هم آمده است
براى برقرارى صلح وآشتى، از کلمات محبّتآمیز و انگیزهآور استفاده کنیم. «اخوه فاصلحوا»
– جلوگیرى از نزاع و اقدام براى اصلاح و برقرارى صلح، وظیفه ى همه است، نه گروهى خاص. «فاصلحوا»
– اصلاح کننده نیز خود را برادر طرفین درگیر بداند. «فاصلحوا بین أخویکم»
– اصلاح و آشتى دادن، آفاتى دارد که باید مراقب بود. «فاصلحوا… و اتقوا اللّه»
– صلح و صفا، مقدّمه ى نزول رحمت الهى است. «فاصلحوا… ترحمون»
– جامعه بى تقوا، از دریافت رحمت الهى محروم است. «اتقوا اللّه لعلّکم ترحمون»
این آیه، رابطه ى مؤمنان با یکدیگر را همچون رابطه ى دو برادر دانسته که در این تعبیر نکاتى نهفته است، از جمله:
الف) دوستى دو برادر، عمیق و پایدار است.
ب) دوستى دو برادر، متقابل است، نه یک سویه.
ج) دوستى دو برادر، بر اساس فطرت و طبیعت است، نه جاذبه هاى مادى و دنیوى.
د) دو برادر در برابر بیگانه، یگانه اند وبازوى یکدیگر.
ه) اصل و ریشه دو برادر یکى است.
و) توجّه به برادرى مایه ى گذشت و چشم پوشى است.
ز) در شادى او شاد و در غم او غمگین است.
———————–
۱ ـ «بحار الانوار»، جلد ۷۴، صفحه ۲۳۶٫

همچنین ببینید

پیکر شهید حسین پوربافرانی تشییع و در گلزار شهدای بافران آرام گرفت

پیکر پاک شهید حسین پوربافرانی که بعد از ۳۵ سال در جریان کاوش و تفحص …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.