معماری

نکته های قرآنی در باره امر به معروف و نهی از منکر۱۷

۱۷- با امر به معروف و نهی از منکر خانواده خودتان را از آتش دوزخ حفظ کنید
در مباحث پیشین گفتیم که شایسته است انسان ، بویژ ه پدران و مادران که مدیرییت خانواده و خانه را بر عهده دارند با امر به معروف و نهی از منکر ، افراد تحت تکفل و تر بیت خویش را از خطرات و بلاها حفظ کنند.
اکنون می خواهیم عرض کنیم که این بزرگترها وظیفه دارند که فرزندان و همسران خویش را هم با امر به معروف و نهی از منکر از گناه حفظ کرده و در نتیجه از سقوط آنها در دوزخ جلوگیری نمایند .
شاید بتوان گفت که بزرگترین خدمتی که والدین می توانند به فرزندانشان بکنند همین است که با امر به معروف و نهی از منکر ،خطرات و بلاهای دنیوی و اخروی را از آنها دور نمایند:
گر از انسان ملک سازی تو سازی
پر افشان بر فلک سازی تو سازی
خدایش بی غش و عیب آفریده
دغلکار و کلک سازی تو سازی !!
در آیه ۶ سوره تحریم خداوند سبحان فرموده است :
یَآ أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ قُواْ أَنفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَاراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجَارَهُ عَلَیْهَا مَلاَئِکَهٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَّا یَعْصُونَ اللَّهَ مَآ أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ
اى کسانى که ایمان آورده اید! خود و خانواده خود را از آتشى که هیزم آن مردمان (گنهکار) و سنگها هستند، حفظ کنید. آتشى که بر آن فرشتگانى درشت خو و سخت گیر نگهبانند و خدا را در آنچه فرمانشان دهد، نافرمانى نکنند و آنچه را فرمان یابند انجام دهند.
مفسر تفسیر نورالثقلین ذیل این آیه نوشته است :
در روایات مى خوانیم که شیوه حفظ بستگان از آتش دوزخ، امر به معروف و نهى از منکر آنان است که اگر قبول کردند، آنان را از آتش حفظ کرده اى و اگر نپذیرفتند، تو به وظیفه ات عمل کرده اى. «ان اطاعوک کنت قد وقیتهم و ان عصوک قد قضیت ما علیک»
در تفسیر مراغی هم آمده است :
از معصومین ع روایت شده است که : «رحم اللّه رجلاً قال یا اهلاه! صلاتَکم صیامَکم زکاتَکم مسکینکم یتیمکم جیرانکم» رحمت خدا بر کسى که به خانواده اش هشدار دهد که مراقب نماز و روزه و زکات و فقرا و ایتام و همسایگانتان باشید.
مفسر تفسیر نور نیز در این باره نوشته است :
در آیات متعدّدى از قرآن به رسالت انسان در برابر خانوادهاش اشاره شده است، از جمله:
«قوا انفسکم و اهلیکم ناراً»(۱)
«و أمر اهلک بالصّلاه و اصطبر علیها»(۲) اهل خود را به نماز فرمان ده و بر آن پایدارى کن.
«و انذر عشیرتک الاقربین»(۳) نزدیکترین بستگانت را هشدار ده.
«یا بنىّ اقم الصّلاه و أمر بالمعروف»(۴) فرزندم! نماز به پا دار و امر به معروف کن.
«قل لازواجک و بناتک و نساء المؤمنین»(۵) اى پیامبر! به زنان و دختران خود و سپس زنان مؤمنان بگو…
«ان الخاسرین الّذین خسروا انفسهم و اهلیهم یوم القیامه»(۶) زیانکاران واقعى کسانى هستند که خود و خانواده شان در قیامت باخته اند.
«انّا کنّا قبا فى اهلنا مشفقین»(۷) مردان خدا در مورد خانواده دغدغه دارند و بى تفاوت نیستند.
«و کان یأمر اهله بالصلاه»(۸) پیامبر، همواره خانواده اش را به نماز سفارش مى کرد.
در روایات نیز توجّه بسیارى به این موضوع شده که چند نمونه اى ذکر مى شود:
امام على ع مى فرماید: «علّموا انفسکم و اهلیکم الخیر و ادّبوهم»(۹) به خود و خانواده تان خیر بیاموزید و آنان را ادب کنید.
پیامبر اکرم ص فرمودند: «کلّکم راع و کلکم مسئول عن رعیّته… الرجل راع على اهل بیته… فالمرئه راعیه على اهل بیت بعلها و ولده»(۱۰) همه شما نسبت به زیر دست خود مسئول هستید. مرد، مسئول خانواده اش، زن مسئول شوهر و فرزندش است.
پیامبر اسلام ص مى فرماید: «مرّوا صبیانکم بالصلاه اذا بلغوا سبع سنین واضربوهم على ترکها اذا بلغوا تسعاً و فرقوا بینهم فى المضاجع اذا بلغوا عشرا»(۱۱) همین که فرزندتان به هفت سالگى رسید، آنان را به نماز فرمان دهید و همین که نه ساله شدند، سختگیرى تا مرز تنبیه بدنى مانعى ندارد و بستر و رختخواب آنان را در ده سالگى جدا کنید.
قرآن در سوره مدّثر، تعداد فرشتگان دوزخ را نوزده نفر مى داند: «علیها تسعه عشر»(۱۲) و شاید وصف «غلاظ شداد» در این آیه (۶ تحریم)، حالات همان نوزده فرشته باشد.
شاید مراد از «لا یعصون اللّه ما امرهم»، همان فرمان خداوند نسبت به گرفتن و بستن و در آتش انداختن دوزخیان باشد که در جاى دیگر مى خوانیم. «خذوه فغلّوه ثمّ الجحیم صلّوه»(۱۳) و یا«خذوه فاعتلوه الى سواء الجحیم ثم صبّوا فوق رأسه من عذاب الحمیم»(۱۴)
چون در میان فرشتگان نیز سلسله مراتب وجود دارد، «و ما منا الا له مقام معلوم»(۱۵) شاید مراد از «یفعلون ما یُؤمرون» همان فرمانهایى باشد که فرشتگان برتر به فرشتگان تحت امر خود مى دهند، آنان نیز بدون چون و چرا اطاعت مى کنند.
هم خودتان را حفظ کنید، «قوا انفسکم» و هم از خداوند بخواهید شما را حفظ کند. «ربّنا… قنا عذاب النار»(۱۶)
در تفسیر نمونه هم آمده است :
نگهدارى خویشتن به ترک معاصى و عدم تسلیم در برابر شهوات سرکش است، و نگهدارى خانواده به تعلیم، تربیت، امر به معروف، نهى از منکر و فراهم ساختن محیطى پاک و خالى از هرگونه آلودگى، در فضاى خانه و خانواده است.
این برنامه اى است که باید از نخستین سنگ بناى خانواده، یعنى از مقدمات ازدواج، و سپس، نخستین لحظه تولد فرزند آغاز گردد، و در تمام مراحل با برنامه ریزى صحیح و با نهایت دقت تعقیب شود.
به تعبیر دیگر، حق زن و فرزند تنها با تأمین هزینه زندگى و مسکن و تغذیه آنها حاصل نمى شود، مهم تر از آن، تغذیه روح و جان آنها و به کار گرفتن اصول تعلیم و تربیت صحیح است.
——————————————————————————–
۱- تحریم، ۶٫
۲- طه، ۱۳۲٫
۳- شعراء، ۲۱۴٫
۴- لقمان، ۱۷٫
۵-احزاب، ۵۹٫
۶- زمر، ۱۵٫
۷- طور، ۲۶٫
۸-مریم، ۵۵٫
۹-تفسیر مراغى.
۱۰-مجموعه ورّام، ج ۱، ص ۶٫
۱۱- بحار، ج ۸۵، ص ۱۳۴٫
۱۲- مدّثر، ۳۰٫
۱۳-حاقّه، ۳۰ – ۳۱٫
۱۴- دخان، ۴۷ – ۴۸٫
۱۵- صافات، ۱۶۴٫
۱۶- بقره، ۲۰۱٫

همچنین ببینید

پیکر شهید حسین پوربافرانی تشییع و در گلزار شهدای بافران آرام گرفت

پیکر پاک شهید حسین پوربافرانی که بعد از ۳۵ سال در جریان کاوش و تفحص …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.