معماری

نکته های قرآنی در باره امر به معروف و نهی از منکر۱۳

۱۳-خداوند حکیم آمر به معروف و ناهی از منکر است
حضرت حق و بانی آفرینش و نیرومند مهربانی که جهان را آفریده است و آن را اداره می فرماید ، بزرگ ترین آمر به معروف و ناهی از منکر است .
اصولا معروفها و منکر ها را او تعیین فرموده و امر به معروف و نهی از منکر را هم برای موجودات قرار داده است .
اهداف کمال انسان و سایر موجودات را معلوم کرده است و راههای رسیدن به آن اهداف را معروف نامیده و آفاتی که مانع رسیدن انسان و سایر موجودات به هدف غایی خود می شود را منکر نامیده است .
بر این اساس ، آمران به معروف و ناهیان از منکر ، به خداوند سبحان اقتدا می کنند و دستورات او را به مرحله اجرا می گذارند.
در آیه ۹۰ سوره نحل در این خصوص آمده است:
إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَنِ وَإِیتَآىِ ذِى الْقُرْبَى وَیَنْهَى عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْىِ یَعِظُکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ
همانا خداوند (مردم را) به عدل و احسان و دادن (حق) خویشاوندان، فرمان مى دهد و از کارهاى زشت و ناپسند و تجاوز، نهى مى فرماید او شما را موعظه مى کند باشد که متذکر شوید.
در تفسیر کبیر ذیل این آیه آمده است :
ولیدبن مغیره، چنان جذب این آیه شد که گفته است : شیرینى، زیبایى، محتواى آن، چنان است که نمى تواند کلام بشر باشد!
فیض کاشانی هم در تفسیر صافی در باره این آیه گفته است :
اگر در قرآن همین یک آیه بود، کافى بود که بگوییم: قرآن، «تبیان کلّ شى» است، اوامر و نواهى این آیه در همه ادیان بوده و هرگز نسخ نشده است.
مفسر تفسیر نور هم نوشته است :
-اوّلین آمر به معروف وناهى از منکر، خود خداونداست .امر به معروف، بر نهى از منکر مقدّم است و عدل، بر احسان. «یأمر بالعدل و الاحسان … و ینهى»
– امر به معروف و نهى از منکر باید در فضاى صفا و محبّت و در قالب موعظه و خیرخواهى باشد. «یأمر … ینهى …یعظکم»
– آمرین به معروف نباید از مردم انتظار پذیرش صددرصد داشته باشند. «لعلّکم تذکّرون»
– مردم فطرتاً به عدل واحسان گرایش دارند واز فحشا ومنکر متنفرّند، لیکن وسوسه ها و غرایز موجب غفلت او مى باشند که باید با تذکّر آنان را متذکّر نمود. «لعلّکم تذکّرون»
– در نهى از منکر باید ابتدا گناهان رسوا را جلوگیرى کرد، همان گونه که در امر به معروف باید ابتدا به واجبات سفارش کرد. «یأمر بالعدل … ینهى عن الفحشاء»
– سفارش به عدل و نهى از فحشا، سنّت ابدى خداوند است. «یأمر … ینهى … یعظکم» (فعل مضارع نشانه استمرار است)
ست. «انّ اللَّه یأمر … و ینهى»
در تفسیرنمونه هم آمده است :
در این آیات نمونه اى از جامعترین تعلیمات اسلام در زمینه مسائل اجتماعى، و انسانى و اخلاقى بیان شده است.
در نخستین آیه به شش اصل مهم که سه اصل، جنبه مثبت و مأمورٌ به، و سه اصل جنبه منفى و منهىٌ عنه دارد، دیده مى شود.
در آغاز مى گوید: «خداوند فرمان به عدل و احسان مى دهد و (همچنین) بخشش به نزدیکان» (إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الإِحْسانِ وَ إِیتاءِ ذِی الْقُرْبى)….
بعد از تکمیل این سه اصل مثبت، به سه اصل منفى و منهى مى پردازد و مى گوید: «خداوند از فحشاء و منکر و بغى، نهى مى کند» (وَ یَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ الْبَغْیِ).
پیرامون این تعبیرات سه گانه «فحشاء»، «منکر» و «بغى» نیز مفسران سخن بسیار گفته اند، اما آنچه مناسبتر با معنى لغوى و قرینه مقابله این صفات با یکدیگر به نظر مى رسد، آن است که «فحشاء» اشاره به گناهان پنهانى، «منکر» اشاره به گناهان آشکار، و «بغى»، هر گونه تجاوز از حق خویش و ظلم و خود برتربینى نسبت به دیگران است.

همچنین ببینید

پیکر شهید حسین پوربافرانی تشییع و در گلزار شهدای بافران آرام گرفت

پیکر پاک شهید حسین پوربافرانی که بعد از ۳۵ سال در جریان کاوش و تفحص …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.